Да се постави текст на Горан Стефановски е предизвик којшто навидум изгледа едноставен, а не секој може да го изреализира до крај, оти неговиот збор тежи и те гуши ко диво месо во грлото, зошто? затоа што, ти си, еден од неговите ликови. Витошевиќ, по кој знае кој пат успева, држејќи ја режисерската палка, ко со волшебно стапче да ни ја избрише меѓата помеѓу тетарот и денешницата, релноста во која живееме, зашто целта на драматургијата е една, да нема исцртани граници помеѓу илузијата и вистината, зашто само така и само тогаш може да не допре чувството, да не оживее.



„Приказните се сржта на нашиот живот, „рбетот на нашиот идентитет“, вели Горан Стефановски во една од неговите пишани размисли, еден од нашите најголеми драмски писатели, чии што драмски приказни не губат од актуелноста, иако преку нив изгазиле децениски промени, вткени во сите пори од нашето општествено постоење. Тој и денеска звучи свежо, и сега боли неговиот збор сосема исто, ако не и повеќе, како и пред четири декади, неговата драмска генијалност е идентично моќна како и на самиот почеток  од изградбата на нашиот драматуршки живот, на нашиот македонско-уметнички идентитет. Горан Стефановски, по мене, е еден од ретките светски драмски писатели кој што толку многу си ја сакаше својата држава и земјата каде што е роден, што не постоеше негова творба во која ги немаше извезено белата, црвената и црната нишка, кажувајќи ги најголемите вистини, за нас, за тоа какви сме, каде сме и каде се упатуваме. Да, тетарот треба да вознемирува, но не, тој никогаш не лаже, разнебитувајќи те длабоко во стомакот, тој е тука глумејќи илузија , да те замисли, да те расплаче или насмее, тоа е неговата задача, а солзите и насмевките секогаш, без исклучок, се сосема искрени, доаѓаат од дното на душата каква и да е таа. Горан пишуваше за таа наша мала македонска душичка што со векови се превртува и извиткува, обидувајќи се да се роди во некој нов поубав свет, во свет во кој ќе израсне голема колку планина и ќе ги засени сите и ќе биде најголема, како што заслужува.



Претставата „Замисли нов свет“ е работена според мотиви од делата на Горан Стефановски, обработува безвременски наши македонски теми, а актерите од повеќе генерации, на сцената преку ликовите од драмите на Стефановски, колажно испреплетени во една целина ни ги испровоцираа солзите, се расплакавме над сопствената судбина, оти таа на македонецот ниту овде, а уште помалку во туѓина, црна е и тешка. Режисерката Нела Витошевиќ, со својот минималистички театарски сензибилитет, секогаш умешно ги пакува и најсложените актерски игри во комплексна едноставност, разбирлива за секој, за секого. Задумува нејзиниот „едноставен“ режисерски говор, метафорички давајќи ни нам, на публиката, теми за размислување, за преспивање, за одлежување, оти кога мислиш дека се ти е јасно, тогаш станува уште пожестоко и удира пореално моментот во кој се разбудуваме. Да се постави текст на Горан Стефановски е предизвик којшто навидум изгледа едноставен, а не секој може да го изреализира до крај, оти неговиот збор тежи и те гуши ко диво месо во грлото, зошто? затоа што, ти си, еден од неговите ликови. Витошевиќ, по кој знае кој пат успева, држејќи ја режисерската палка, ко со волшебно стапче да ни ја избрише меѓата помеѓу тетарот и денешницата, релноста во која живееме, зашто целта на драматургијата е една, да нема исцртани граници помеѓу илузијата и вистината, зашто само така и само тогаш може да не допре чувството, да не оживее. Нејзината театарска естетика на сцената, ко со бела креда, јасно видливо исцртуваа едно драмско дело, кое никогаш не те остава рамнодушен, што е умешност за почит. &nbsp;



<figure class="wp-block-image size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="700" height="467" src="https://redakcija.nulta.mk/wp-content/uploads/2024/12/zamisli.jpg" alt="" class="wp-image-1562" srcset="https://redakcija.nulta.mk/wp-content/uploads/2024/12/zamisli.jpg 700w, https://redakcija.nulta.mk/wp-content/uploads/2024/12/zamisli-600x400.jpg 600w" sizes="auto, (max-width: 700px) 100vw, 700px" /></figure>



Во „Замисли нов свет“ се појавуваат актери од различни генерации и секој од нив толкува повеќе улоги одеднаш, играјќи ги на сцената едни од најпознатите реплики од различни драмски дела на големиот Стефановски. Актерската екипа која се појави на сцената на Македонскиот Народен Театар, ја занеме публиката, зашто тишината имаше острина на меч, дури на моменти непријатна,&nbsp; зашто таква е и нашата историја, натопена со пот и солзи. Но, поентата на секој лик на Стефановски не е да те закопа во сопствената маленкост, во сопственото отуѓување и злоба, во сопствените братоубиствени нагони, туку напротив од пепелта да те издигне како Феникс, па да летнеш како Сиљан и да бидеш среќен, замислувајќи НОВ СВЕТ. Дамјан Цветановски, Игор Ангелов, Филип Трајковиќ, Нина Деан, Ана Јовановска, Стефан Спасов и Антонио Ташковски, умешно влегуваа од карактер во карактер, па не сместија во дилемата колку навистина е длабока црната дупка, има ли дно дуплото дно, можеме ли да летаме во место и да ги избришеме нашите перфидни, полтронски, полни со завист истетовирани души, за да се обидеме да создадеме еден нов свет, без старите ние, без лажни амбиции за некои други непознати туѓи светови, зашто и оној кој највеќе си ја сакаше својата грутка земја, се упокои на тлото на земјата која никогаш не беше негов дом.



Особено интригантно звучеше името на актерката Верица Недеска, како дел од актерската подела на овој проект, којашто не себично ни ја распосла својата актерска бравурозност на сцената, потсетувајќи не дека, иако ја немаше во македонскиот театар повеќе од дваесет години, сепак таа е неодвоив дел од драмската уметност на овие простори, независно дали станува збор за театар или филм, уште посимболично, враќајќи се драмското гнездо на нејзината матична театарска куќа, на сцената на МНТ, како Сиљан Штркот, во драма на Горан Стефановски. Драматизација и адаптацијата на колажната драмска слика од Горан Стефановски е на Ана Ристоска-Трпеноска. Во креативниот дел се потпишуваат уште и композиторот Огнен Анастасовски, сценографот Костантин Трпеноски, костимографката Роза Трајчевска-Ристоска, но незборавно компатибилни беа и визуелните ефекти кои само ја зголемија вивидноста на драмските слики.



Отуѓувањето не секогаш значи, преселба, разделување, разидување, отуѓувањето значи самотија, значи неживот, живуркање секој сам за себе, во сопствената&nbsp; коцка, во сопствена непостоечка рамка, отуѓувањето на нашиот човек, денеска, значи недопирање и емотивно и умствено, немање емпатија, нељубење и неразбирање, несочувство и омраза кон другиот кон оној што не е ти. А, ние се повеќе се отуѓуваме едни од други, живееме во туѓите животи, отуѓени од самите себе.



ЗАМИСЛЕТЕ НОВ СВЕТ, ДО НАЈМАЛ ДЕТАЛ, ИЗГРАДЕТЕ ГО!

Театарска критика: Вонвременски времеплов за еден ново-стар свет

пишува Ана Кубин

Можеби ќе ти се допадне

Кога модата престанува да биде настан: 32 сезони подоцна Fashion Weekend Skopje

ЗА ЧИЧКО ДРАГИ ОД РЕКОРД